بنياد پژوهشهاى قرآنى حوزه و دانشگاه

129

قرآن و طب ( مجموعه مقالات ) ( فارسى )

الف - راهكار معرفتى : اين حوزه به شناخت افكار فرد درباره رويدادها يا رابطه فرد با رويدادها مىپردازد و ديدگاه فرد را نسبت به هستى ، آغاز و فرجام جهان و زندگى و معناى آن مشخص مىكند . روش‌هاى شناختى عبارتند از : 1 ) بازگشت به فطرت ( خدايابى ) اديان توحيدى بويژه اسلام ، با طرح ايمان به خدا ، اين تكيه‌گاه را بوجود مىآورد . قرآن مجيد مىفرمايد : « الَّذِينَ آمَنُوا وَ لَمْ يَلْبِسُوا إِيمانَهُمْ بِظُلْمٍ أُولئِكَ لَهُمُ الْأَمْنُ وَ هُمْ مُهْتَدُونَ » آنان كه به خدا ايمان آوردند و ايمانشان را به ستم نيالودند از امنيت برخوردارند و آنها به حقيقت هدايت يافته‌اند . ( انعام ( 6 ) آيه 82 ) قرآن مجيد ، عامل آرامش را در ذكر و ياد خدا مىداند : « أَلا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ ؛ آگاه باشيد تنها با ياد خدا دل‌ها آرامى مىگيرد » . . ( رعد ( 13 ) آيه 28 ) . در روايات معصومان نيز به اين نكته پرداخته شده است ، امام على ( ع ) مىفرمايد : « ذكر اللّه جلاء الصدور و طمأنينة القلوب » ؛ ياد خدا روشنىبخش سينه‌ها و آرام‌بخش دل‌هاست » . ( رى شهرى ، ج 2 ، ص 972 ) . امام سجاد ( ع ) مىفرمايد : « فلا تطمئن القلوب إلّا بذكرك » ؛ دل‌ها جز به ياد تو آرام نگيرد » . . ( مفاتيح الجنان ، مناجات الذاكرين ) از سوى ديگر غفلت از خدا منشأ ناآرامى دل است ، قرآن مجيد مىفرمايد : « ظَهَرَ الْفَسادُ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ بِما كَسَبَتْ أَيْدِي النَّاسِ » ؛ هركس از ياد من روى بگرداند ، زندگى سختى در پيش خواهد داشت » . ( طه / 124 ) 2 ) معرفى مرگ : يكى از عوامل فشار روانى ، ترس از مرگ است . زيرا انسان ميل به بقا و جاودانگى دارد و كسى كه مرگ را نابودى بداند ، ياد مرگ مىتواند او را مضطرب و پريشان سازد . علاوه بر اين ، انديشه مرگ و نيستى ، چشم بستن از هستى ، جدايى از كسانى كه به آن‌ها دل‌بستگى داشته است ، رفتن و جهان را به ديگران واگذاشتن ، به نوعى ديگر انسان را رنج مىدهد و سبب اضطراب مىشود . شخصى به امام جواد ( ع ) عرض كرد : چرا گروهى از مسلمانان مرگ را دوست نمىدارند ؟ فرمود : براى اينكه مرگ را نشناخته‌اند . اگر آن را مىشناختند و از اولياى الهى بودند ، آن را دوست مىداشتند و مىدانستند كه سراى آخرت براى آنان بهتر از دنيا است . ( شيخ صدوق ، معانى الاخبار ، ص 290 )